Verelendung en carpe diem

Duinkerke, 3 november 2018

Leestijd: 4 minuten

Beste lezer,

De nieuwe jungle is gelegen in Le Puythouck: Un espace naturel protégé (130 ha de bois et de lac). Een soort Amsterdamse of Kralingse bos.
Wanneer de avond valt, na 17:00 uur, hoor je veel geritsel in de bossages, het knakken van takken en overal ruik je geur van rook en zie je door het gebladerte heen allerlei vuurtjes branden. Silhouetten van mensen komen je tegemoet op de vele paden en zelfgemaakte paadjes kriskras door het gebied. De enige verlichting is die van de zaklamp op de telefoon. Op de achtergrond hoor je voortdurend de snelweg  ruisen.
Mensen maken zich op voor weer een koude avond en nacht en zoeken warmte bij elkaar en bij de verschillende vuurtjes.

Afbeeldingsresultaat voor puythouck

We zijn net terug van een gastvrije en heerlijke maaltijd verzorgd door een groep Afghanen en Pakistanen in hun kampementje. Vannacht delen 25 mensen op die plek een bungalowtent en drie koepeltentjes met elkaar.
We aten kip en zelfgebakken plat brood. De sfeer was ontspannen en er wordt gegeten, gepraat, gegrapt en gelachen. Het is ook een beetje geven en nemen. Zij geven ons een inkijkje in hun leven hier en ze bereiden een maaltijd voor ons en wij geven ze iets extra’s: bijvoorbeeld een slaapzak, wat extra water en zoals gisteren een paar tenten.

Het is een lange, intense dag geweest. Om zeven uur zelf ontbijten, daarna ontbijt en lunch voorbereiden voor minimaal vijf honderd migranten en om tien uur richting de grote parkeerplaats van het Espace naturel protégé.
Hier stelden we de auto’s op in een waaiervorm, zodat mensen niet tussen de auto’s kunnen doorkomen en plaatsten de tafels, gastanken en kookattributen.
Na de ‘achterbakplundering’ van gistermiddag waren we wat op onze hoede. Hoe zou het vandaag gaan lopen? Wat zouden we aantreffen?

De mensen liepen langzaam en gestaag, zichtbaar murw en verkleumd van de afgelopen  nacht, af op de bussen en de auto’s die een voorteken waren van een startend universeel ochtendritueel. Ze vormden gesocialiseerd een rij, waar veel migranten ook weer grappen over maken. Met een grote grimas line, line roepen. Ook is de term zigzag goed ingeburgerd. Een tactiek om uit de lijn te stappen, even een praatje te maken met iemand en dan verderop weer de lijn in te duiken, zodat je minder lang hoeft te wachten.

Dat lange wachten bleek vandaag niet nodig. Alles ging zeer efficient met twee mega-paëllapannen bakten we zo’n 40 eieren, scrumbled.
Op het broodje, servetje eronder, ‘enjoy‘ en de volgende.

Binnen een paar uur verzamelden zich zo’n 400-500 menzen op het terrein en de rij bleef eigenlijk voortdurend constant. Het ontbijt ging moeiteloos over in de lunch waar Halal burgers van Mekka food uit Nederland op het menu stonden, inclusief ijsbergsla, tomaatje en een saus naar keuze.

Afbeeldingsresultaat voor all you can eat

Er ontstond inmiddels een uitgelaten sfeer. De hele dag van tien tot half vijf was een voortdurend all you can eat-festijn en sommige mensen kwamen we wel zeven keer tegen voor broodje ei respectievelijk hamburger. Ook bleek er in de communicatie met een andere (Franse) NGO een misverstand, waardoor rond 13:00 een nieuwe bus met eten & drinken het terrein opkwam, ditmaal met bakjes fruitsalade en thee en koffie.
Mensen lieten hun haar doen voor 3 euro bij één van de twee kappers, de generator ronkte de hele dag met honderden aangesloten telefoons en midden op de parkeerplaats vond een urenlange voetbalwedstrijd plaats.
Tijdens een korte wandeling zag ik een Irakees zich baden en wassen in het ijskoude meer. Dat vond hij zelf ook, maar een lach kon er nog wel vanaf.
De parkeerplaats en de directe omgeving van de espace naturel protégé was inmiddels veranderd in een grote afvalberg met plastic bordjes, lege waterflessen en bekertjes. Gelukkig namen veel migranten het initiatief om op te ruimen, anders zou deze plek na een paar dagen onleefbaar zijn geworden. Af en toe zag je de ratten al wegschieten.

Binnen de groep ontstaan tussen de bedrijven door af en toe gesprekken over het nut, de noodzaak en de zin van het aanbieden van voedsel en levensmiddelen. Vele migranten zijn uitgeprocedeerd en zijn met bepaalde ideeën en idealen naar Europa gekomen.
Om het economisch beter te krijgen of de instabiliteit en de onzekerheid in hun land van herkomst te ontvluchten. Bovendien krijgen veel migranten ook wat geld via familie uit het land van herkomst of reeds geëmigreerde familie en in het bezit van een legale verblijfstatus. Een deel van de migranten doet ook gewoon inkopen bij het naastgelegen Auchan.

Feit blijft echter dat de meeste van deze migranten niet terug willen en het leven hier, in zijn allerprimitiefste vorm, verkiezen met de hoop om ooit in Engeland aan te komen.
En wat wacht daar? Lees ‘Het jaar van de gelukzoekers’  van Sunjeev Sahoti er maar op na.
https://www.nrc.nl/nieuws/2016/04/22/ik-word-heen-en-weer-geslingerd-tussen-twee-were-1610396-a1171518

Ook moest ik denken aan The Grapes of Wrath van John Steinbeck over het tragische relaas van binnenlandse migranten in de VS die migreren van de Great Plains naar het Westen. De hoop is de motor van hun trek naar het Westen, met uiteindelijk een tragische afloop.
Tegen de hoop van mensen op een beter leven, op een betere toekomst is weinig beleid gewassen. De illegale immigranten zijn hier Noord-west Frankrijk in grote getale.
Moet je die hier aan hun lot overlaten, de situatie zo mensonterend maken dat ze vanzelf vertrekken of hanteer je als overheid een humanitaire ondergrens gebaseerd op Franse en Europese waarden? In goed Nederlands: een sobere bed, bad en brood regeling.
Of uit welbegrepen eigenbelang, zodat het oorspronkelijke espace naturel protégé weer gebruikt kan worden waar het voor bedoeld is: om te joggen, te ontspannen, te fietsen, te vissen en te wandelen. De dag te plukken.

Marco

 

 

Advertenties

Achterbakplundering

Duinkerke, 2 november 2018

Leestijd: circa 3 minuten

Beste lezer,

Bij de afslag 54b A16/E40 Duinkerke/ Grand Synthe bevindt zich vlak achter de Burger King en de mega-Auchan de ‘nieuwe jungle‘.
Sinds begin september dit jaar is het oude kamp aan de andere kant van de snelweg definitief ontruimd en hebben zich op deze plek opnieuw vele migranten verzameld.
De aantallen variëren flink. Vlak na de ontruiming van het oude kamp was het rustig. Mensen waren verjaagd en veelal ook naar elders overgebracht en soms gedetineerd in afwachting van uitzetting. Van deze uitzetting komt het niet zo vaak en na een maand kan iemand – zonder concreet uitzicht op gedwongen vertrek – niet langer worden vastgehouden en keert dan vaak weer terug naar de omgeving van Duinkerke/ Calais om opnieuw zijn/haar kansen uit te proberen om naar Groot-Brittanië over te steken.
Ook trekt de omgeving van Duinkerke weer nieuwe migranten uit ander landen als het asielbeleid daar wijzigt. Zo is in Duitsland onlangs Irak als een veilig land aangemerkt, wat weer leidt tot meer Iraki’s in Noord Frankrijk als hun verblijfsvergunning in Duitsland niet verlengd wordt.
Hele opmerkelijke migratiebewegingen kom je ook tegen als je wat uitgebreider met mensen spreekt. Zo sprak ik eind augustus met Sedarah uit Afghanistan die via Duitsland, Noorwegen, Denemarken, Nederland uiteindelijk in Frankrijk terecht was gekomen ergens in 2017. Zijn asielaanvraag is hier definitief afgewezen en hij is uitgeprocedeerd. Na de ontruiming van september vertrok hij richting Nederland om daar de oversteek naar Engeland te proberen via een Nederlandse haven. In de trein ergens in Nederland vroeg de politie naar zijn papieren. Na de check van zijn vingerafdruk bleek zijn eerste land van registratie Frankrijk en van de week is hij uitgezet naar Frankrijk met een gratis vliegticket Schiphol – Parijs Charles de Gaulle, waarna hij door de Franse vreemdelingendienst weer op straat is gezet en sinds gisteren weer in Duinkerke is aangekomen, waar ik hem vandaag weer tegen het lijf liep.

Het kamp is daarmee meer een verzamelpunt  van vele mensen geworden die alles bij zich hebben wat ze bezitten. En dat is niet veel meer. Ook vormt de locatie het episch centrum van de hulpverlening: de ngo’s en de particulieren die dagelijks eten, thee kleding en slaapspullen komen brengen. Hierbij hebben de slaapspullen een haast net zo’n grote omloopsnelheid als de uitgereikte levensmiddelen.

Vandaag vertrokken we met 2 busjes en drie auto’s vanaf het verzamelpunt Kruibeke, onder Antwerpen, richting Duinkerke en Calais.
Iedereen had veel weten in te zamelen afgelopen weken. Verschillende sponsors waren gevonden, donaties verzameld en supermarktacties gehouden. DE opbrengst: 2400 eieren, 50 vuilniszakken kleding en schoeisel, een aantal tenten, slaapzakken en matjes, 30 kilo tomaten, 10 kilo komkommers, 150 broden, 3 kisten appels,
300 levensmiddelenpakketten (mueslireep, pak suiker, pakje thee, schoonmaakdoekjes, blikje tonijn, wraps).
Morgenvroeg komen Ouafe en Bouchra nog met 1300 Halal hanburgers en 1500 bolletjes voor de lunch die we morgen bereiden.
De eerste stop vandaag was het Warehouse in Calais, bestaande uit twee enorme loodsen waar een enorme hoeveelheid kleding, tenten, slaapzakken, matjes en schoeisel is opgeslagen. Ook is er een professionele keuken waar dagelijks vele maaltijden worden bereid die de verschillende ngo’s uitreiken aan de migranten in Calais en Duinkerke.
Er waren tientallen vrijwilligers actief, met name Fransen en Engelsen. Hier gaven wij onze non food af, aangezien we daarvan niet genoeg hadden voor alle migranten in Duinkerke. Dat is immers de missie van Stand by You: dat er voor iedereen voldoende is. Een paar tenten etc. lieten we wel achter in de bus om eventuele acute nood in Duinkerke te kunnen ledigen.
Na het herinrichten van de bussen en auto’s, zodat we morgen meteen goed kunnen starten, vertrokken we richting Duinkerke om wat kwartier te maken.
De sfeer was anders dan eind augustus. Er waren vrijwel geen gezinnen meer, alleen mannen. Mensen zagen er verwilderd uit en circelden om wat busjes heen waar wat eten was te krijgen en medische hulp werd gegeven. Elke sanitaire voorziening ontbrak: geen water, geen dixies, niets. Het rook ook muf en zuur: naar oud zweet, ongewassen kleding, onhygiënische lijven.
Er waren begroetingen van mensen die ons herkenden, maar de atmosfeer was ook hopelozer, grimmiger en grenzelozer.
Het idee was om de dekzeilen die we last minute bij de Action hadden ingekocht uit te reiken, maar voordat we dat plan konden uitvoeren werd de achterbak van één van de auto’s van buiten opgedaan en besprongen tientallen migranten de dekzeilen die in een mum van tijd verdwenen. Het was niet mogelijk om in te grijpen. Achterbak binnen 20 seconden leeg. Een supersnelle zelfgeorganiseerde uitreiking. Lekker efficiënt, maar niet zo’n goede allocatie.
Het zei genoeg over de mentale en fysieke toestand van veel mensen hier.

Later wandelden we nog wat verder door richting het aangrenzende park, waar veel bossages zijn en voorheen kleinere groepjes Pakistanen en Afghanen bivakkeerden.
Een aantal bekenden escorteerden ons en brachten ons bij een klein kampje van zo’n tien Pakistaanse migranten. Ook hier gold dat elk kampement maximaal één dag kon bestaan. Elke ochtend komt de politie rond 6:00 om de tenten en overige bezittingen in beslag te nemen of te vernietigen. Dan is het wegwezen en als je geluk hebt kun je je tent, je matje en je slaapzak nog snel meenemen.
Inmiddels hadden de Pakistanen alweer een koepeltentje en een bungalowtent weten op te scharrelen, maar met z’n 15-en was dat toch nog wat krap. We beloofden ze wat slaapspullen die ze zo bij de terugtocht naar onze auto’s konden ophalen en meenemen. We dronken zoete sterke thee met melk bij een klein vuurtje en kletsten wat.

Op de terugweg naar onze auto’s begon het te schemeren. Kleine groepjes en mannen alleen liepen langzaam met hun schaarse bezittingen richting een plek waar ze de nacht konden doorbrengen in de struiken of tussen de bomen.

Tijdens het eten stond de televisie aan met het weerbericht.
Het wordt vannacht 0 graden in Duinkerke.

Marco

‘We are here’… met onbekende bestemming

Amsterdam, 10 september 2018

Leestijd: 5 minuten

Beste lezer,


Bron: https://m.nieuwsblad.be/cnt/dmf20180906_03710092

Vlak na mijn bezoek aan De Jungle in Duinkerke ontving ik een appje met de mededeling dat een viertal Pakistaanse jongens veilig de UK hadden weten te bereiken. Waaronder de danser.
Minder goed nieuws volgde vorige week donderdag. De warehouse in Duinkerke – vlakbij het kamp – met opslag van kleding, tenten, slaapzakken en levensmiddelen bleek tot de grond toe afgebrand. Oorzaak onbekend.
Ook volgde  donderdagmiddag 6 september een massale ontruiming van het kamp door de Franse politie. Dat ging gepaard met fysiek geweld, pepperspray en vernietiging van de onderkomens. De informatie hierover is nog niet helemaal helder. In ieder geval zijn honderden mensen opgepakt en met bussen naar verschillende opvangcentra gevoerd. Ook zijn honderden migranten ontkomen en hebben zich weer hergroepeerd en hervestigd in en rondom Duinkerke en Calais.
Zo gaat het af en aan: groepering, kampvorming, ontstaan van enige bestendiging en infrastructuur en dan weer fragmentatie en vernietiging. Zinloos.

Zodra migranten mensen worden is het lastiger een restrictief vreemdelingen-en uitzettingsbeleid te voeren. Dat bleek gisteren ook toen op het laatste moment de staatssecretaris alsnog een verblijfsvergunning verleende aan de Armeense kinderen Lili en Howick. Alle juridische procedures leidden tot het oordeel dat de staatssecretaris niet onrechtmatig handelde bij weigering van de verblijfsvergunning en de voorgenomen uitzetting. Rutte herhaalde het nog maar eens: ‘soms moet je ‘hard’ zijn.’
Maar de staatssecretaris, veranderde als een moderne Willem II, in één nacht van een ‘harde’ naar een ‘zachte’ bestuurder. En niet omdat Lili en Howick een nachtje zoek waren. Ze waren echt niet op weg naar Duinkerke…

Afbeeldingsresultaat voor onder druk wordt alles vloeibaar

Onder druk wordt alles vloeibaar.
Hoewel een prachtig gebaar – gebruik maken van de zogenaamde discretionaire bevoegdheid – toch lastig uit te leggen en toe te lichten. Want, hoe verhoudt zich het recht tot het rechtsgevoel, wat is de rol van de (sociale) media en politieke druk geweest en wat zijn de gevolgen voor andere migranten(kinderen) die geen toegang hebben tot poortwachters van het politiek-bestuurlijke systeem?

Ons restrictieve vreemdelingenrecht en -beleid, voor niet EU-onderdanen of niet-onderdanen van vriendschappelijke staten, maakt onderscheid op basis van formele en juridische kenmerken: het hebben van een bepaald paspoort en/of voldoen aan specifieke toelatingscriteria. Deze kenmerken zijn door nationale wet- en regelgeving bepaald en binnen de Nederlandse context rechtmatig en legitiem. Ze verdragen zich daarentegen vaak niet met de subjectieve wil om te migreren of het ‘natuurrecht’ van de migrant, het recht van zelfbehoud of het recht van migratie, zo je wil.
Ook botsen en schuren deze criteria met het toeval of willekeur ergens geboren te zijn of met de universele rechten van de mens.
De persoonlijke wil tot zelfbehoud en pursuit of happiness is vaak vele malen sterker dan de juridische en politieke constellatie die bepaalt wie wel en geen toelating tot Nederland of een andere EU-lidstaat krijgt. En dat verklaart weer waarom er binnen de EU miljoenen migranten zonder geldige verblijfsrecht leven, wonen en werken.

Hoeveel migranten zonder geldige verblijfstitel zijn er eigenlijk in Nederland?
Ik heb het dan niet over migranten die nog in een vreemdelingenrechtelijke procedure zijn, maar over illegalen. Ooit afgewezen voor een verblijfstitel of naar Nederland gekomen zonder ooit een aanvraag tot legaal verblijf te hebben ingediend.

Bij illegalen geldt: de vraag stellen, is deze niet kunnen beantwoorden.

Wel bestaan er schattingen. In een onderzoek van het Risbo uit 2002 is voor het eerste een wetenschappelijk verantwoorde schatting gedaan naar de hoeveelheid illegale vreemdelingen in Nederland. Hierbij is een opmerkelijke schattingsmethode gebruikt die afkomstig is uit de (populatie) biologie: de vangst-hervangst methode.
De analogie van illegalen met opgejaagd wild zal niemand ontgaan.
De techniek wordt wel gebruikt om de omvang van een bepaalde diersoort in een nader omschreven gebied te ramen aan de hand van twee metingen. Op basis van het aantal dieren dat alleen op het eerste tijdstip is aangetroffen, het aantal dat alleen op het tweede tijdstip is aangetroffen en het aantal dat beide keren is aangetroffen, valt het aantal dieren te schatten dat beide keren niet is aangetroffen. De som van deze getallen geeft een schatting van het totale aantal dieren in het geselecteerde gebied. In het geval van heterogene populaties kan de analyse apart worden uitgevoerd voor subgroepen. Ook zijn er manieren om te corrigeren voor vertekenende invloeden. De vangst-hervangsttechniek is een systematische schattingsmethodiek die ook is toe te passen op onderzoek naar menselijke populaties (zie Smit et al. 1994, LaPorte 1994). Hierbij kan ofwel gewerkt worden met registraties van twee of meer onafhankelijke instanties, ofwel met continu verzamelde data, zoals antecedentengegevens in de criminologie.
Bron: https://repub.eur.nl/pub/1858/SOC-2002-005.pdf

Afbeeldingsresultaat voor opgejaagd wild

De schatting in 2002 met deze methode kwam neer op 65.000-90.000 illegalen die niet afkomstig zijn uit Europa. De schatting lijkt mij op het eerste gezicht wat laag.

De cijfers van de IND en de Dienst Toezicht, Terugkeer en Vertrek (DTTV) laten ook een beeld zien. Die van het jaarlijks aantal uitgeprocedeerde vreemdelingen dat uit Nederland is vertrokken, aantoonbaar met toezicht en zelfstandig zonder toezicht.
Die laatste cijfers zijn interessant. Want daar geldt: met onbekende bestemming vertrokken. In de illegaliteit, op weg naar een ander land, toch naar het land van herkomst. Niemand die het weet.
Dit zijn de cijfers:

Jaar Totaal vertrokken Onder toezicht Zonder toezicht % zonder toezicht
2004 41895 22341 19554 47%
2005 48542 26240 22302 46%
2006 Niet bekend Niet bekend Niet bekend Niet bekend
2007 26640 11910 14730 55%
2008 20150 9200 10950 54%
2009 22040 10350 11690 53%
2010 22910 11780 11130 49%
2011 21400 10790 10610 50%
2012 20750 10090 10660 51%
2013 15720 8510 7201 46%
2014 15950 8510 7440 47%
2015 16140 8850 7290 45%
2016 24880 nnb 11970 48%
2017 20770 nnb 11960 58%

Bron: Ministerie Justitie: Rapportages vreemdelingenketen 2004-2017 (cijfers bewerkt door MHO)

Met andere woorden: in de afgelopen 13 jaar zijn er jaarlijks gemiddeld meer dan 10.000 migranten die met onbekende bestemming vertrokken zijn. Bij omstreeks 50% van de uitgeprocedeerde migranten vindt geen daadwerkelijk gecontroleerde uitzetting plaats.
Wat we zien in de diverse bed, bad en brood accomodaties in steden als Groningen, Utrecht en Amsterdam zijn volgens mij topjes van de ijsberg.
De meeste migranten zonder papieren blijven onder de radar.

In een mooie en heldere publicatie van Engbersen en Burgers noemen zij het illegalenvraagstuk een strategisch sociologisch onderzoeksthema, omdat dit vraagstuk verschillende maatschappelijke thema’s aanroert:
1. het ontstaan van nieuwe vormen van ongelijkheid en geografische mobiliteit;
2. de betekenis van nationale staten en grenzen; (fysiek en sociale voorzieningen);
3. de relaties tussen formele en informele vormen van solidariteit en uitsluiting.
Bron: http://www.migrantenstudies.nl/wp-content/uploads/MS-2000-NR2-P69-80.pdf

Volgens de onderzoekers hebben veel illegalen een plek in de samenleving weten te bemachtigen. Dat heeft een aantal oorzaken.
* Vraag naar arbeid schept aanbod: Twee derde van de illegalen verricht op één of andere manier betaalde arbeid en genereert een inkomen waarmee in levensonderhoud kan worden voorzien. Het gaat hier om irreguliere arbeid. Op oproepbasis, losse klussen, prostitutie, criminele activiteiten en werkzaamheden binnen etnische gemeenschappen of familieverbanden.
* De rol van etnische gemeenschappen. Er is sprake van gemeenschappelijk delen van huisvesting, documenten, gezondheidszorg, financiële hulp en voorzieningen;  ook is er sprake van marktrelaties. Markten van schijnhuwelijken, valse documenten, illegale arbeid en huisvesting.
* Mazen in het vreemdelingenbeleid. Vreemdelingenbeleid is landelijk beleid dat uitgevoerd wordt door verschillende actoren: de IND, de DTTV, belastingdienst, gemeentes. De cijfers hierboven geven al weer dat het uitzettingsbeleid verre van sluitend is.
Ook zijn onderstaande quotes uit het Regeerakkoord 2017 respectievelijk het Collegeakkoord Amsterdam 2018 treffend in hun positionering ten aanzien van illegale vreemdelingen:
Regeerakkoord 2017
Uitgeprocedeerde asielzoekers moeten Nederland zelfstandig en zo snel mogelijk verlaten. Wie dat niet direct doet kan een beperkte periode worden opgevangen in een van de acht op te richten LVV (Landelijke vreemdelingenvoorziening)-locaties onder toezicht van DT&V en in samenwerking met gemeenten. De eerste twee weken geldt geen voorwaarde tot meewerken aan terugkeer naar land van herkomst, daarna moeten zij meewerken aan terugkeer, tenzij blijkt dat zij toch in aanmerking komen voor een verblijfsvergunning. Wanneer zij niet serieus werken aan terugkeer naar land van herkomst wordt hen opvang en ondersteuning ontzegd. Hiertoe wordt een akkoord gesloten met de VNG. Gemeenten kunnen vertrekplichtigen vervolgens naar de LVV locaties verwijzen. Daarbij blijft individuele noodopvang voor enkele dagen op basis van de openbare orde mogelijk, maar niet eigen bed-bad-brood voorzieningen.

College-akkoord Amsterdam mei 2018
Opvang voor ongedocumenteerden . Er wordt een 24-uursopvang ingericht voor ongedocumenteerden die op dit moment in Amsterdam verblijven. In deze voorziening wordt gewerkt aan perspectief (waaronder terugkeer) met professionele begeleiding. . Er wordt een plan ontwikkeld met de volgende uitgangspunten: ■ Er is voor 500 mensen plek die daar anderhalf jaar kunnen blijven. Daarna heeft de burgemeester de discretionaire bevoegdheid verblijfsduur eventueel te verlengen. Bij kwetsbare of zieke mensen wordt dat oordeel in samenwerking met de GGD opgesteld. ■ Een persoon in de opvang stelt samen met een professionele begeleider een perspectiefplan op. Na elk half jaar wordt voortgang geëvalueerd om te zien hoe aan perspectief is gewerkt en wordt bekeken wat noodzakelijke vervolgstappen zijn. ■ Er komt screening om de zorgbehoefte en noodzakelijke hulp/ondersteuning in kaart te brengen. ■ Opvang is kleinschalig, met respect voor privacy, de mogelijkheid om zelf te koken en een zo laag mogelijk beveiligingsniveau. ■ Tijdens verblijf in de opvang worden de bewoners niet opgepakt vanwege ontbreken van verblijfsstatus. Hierover worden afspraken gemaakt met politie en bewoners krijgen een pasje ter identi&catie. ■ Onderzocht wordt hoe stage en/of werk voor hen kan worden ingericht.

Afbeeldingsresultaat voor bed bad brood

Binnen de bestuurskunde spreekt men wel van ‘ontstatelijking’ van beleidsterreinen en overheidsinvloed op bepaalde maatschappelijke vraagstukken. Dat is wat mij betreft een vierde oorzaak dat veel illegalen een plek in de Nederlandse samenleving hebben weten te bemachtigen. De scholen die leerplichtige minderjarige illegale kinderen onderwijs geven; de verschillende kerkelijke  instellingen die hulp en zorg verlenen, de gemeentelijk Bed, Bad en Broodregelingen, de vreemdelingenadvocatuur, Amnesty, gezondheidsinstellingen die onbetaalde en onverzekerde zorg bieden, betrokken buurtbewoners en kennis en vrienden.
Al die organisaties dragen er aan bij dat illegale vreemdelingen in staat zijn een leven op te bouwen in Nederland, ondanks het feit dat de Koppelingswet het formeel niet mogelijk maakt om in Nederland te werken, te wonen of je te verzekeren als illegale vreemdeling.
En zo’n leven, dat naar onze maatstaven beneden het algemeen aanvaarde welzijnspeil is te beschouwen, is voor veel migranten nog steeds te verkiezen boven het gebrek aan perspectief in het land van herkomst.

In dat licht bezien is Nederlands illegalenbeleid niet zozeer uitrookbeleid, maar eerder symboolbeleid.

Marco

Jungle boek

Afbeeldingsresultaat voor jungle book

Amsterdam, 27 augustus 2018

Leestijd 5 minuten

Beste lezer,

Tussen de parkeerplaats en het grote veld, waar normaliter de generator staat en het eten wordt uitgedeeld, bevindt zich een half verharde weg van 150 meter met rechts een waterbasin met stromend water, een grote afvalcontainer en zes dixies.
Meteen daarachter ligt een greppel met veel afval, een laagje regenwater vermengd met wat urine die uit de dixies stroomt, zoals je dat op de Westerstraat in Amsterdam tijdens Koningsdag ook kunt zien en vooral ruiken.
Over de greppel liggen om de vijf meter drie plankjes die de entree vormen van de echte jungle. Daar waar de mensen hun onderkomen hebben in een koepeltentje of een gespannen stuk zeil.
Tijdens het uitdelen van het speelgoed aan de jonge kinderen gidste Soliman mij door het kamp. Soliman is een jaar of zes en we zouden wat speelgoed naar zijn broertje en zusje brengen verderop. Een pakje kleurkrijt, een balletje, een touwspring-setje en nog wat andere frutsels.
Het kampement is ontstaan door struiken plat te trappen, te snoeien en gebruik te maken van de al bestaande kalere plekken. Hier stonden de tenten en overal zijn paadjes gevormd die soms weer doodlopen op tenten of gespannen zeilen. Soliman wist uitstekend de weg via alle paadjes, omzeilde handig de vuurtjes en het afval dat overal is gedumpt. Ineens tilde hij een zeil op: ‘Here is my family’. Een schattig meisje met zwarte krulletjes en een jongen op een klein plastic vrachtwagentje keken ons verwachtingsvol aan en bleken dolgelukkig met de cadeaus.
Er was genoeg voor iedereen en dat is ook de USP van Standing for your Foundation: geen schaarste. Alles in 50, 300 of 600-voud.
Dat voel je overigens wel aan je rug: in sneltreinvaart 600 zakjes aan een laag tafeltje openvouwen voor  opgerolde pizza’s. Het echte lopende band werk volgens Fordiaanse principes: pizza’s opwarmen,  groente op pizza, pizza rollen, pizza in zakje, uitreiken aan de eerstvolgende in de rij.  En weer opnieuw en opnieuw en opnieuw.
Het was het meer dan waard.
Afbeeldingsresultaat voor turkse pizza

De Jungle waar de mensen bivakkeren, leven en slapen is een zeer ambivalente plek.
Dat is misschien nog zacht en onvolledig uitgedrukt en doet geen recht aan de werkelijkheid.
Die moet je ervaren.
De geur van vuur, hout en rook, van urine, oud zweet en groen bos. De lachende en spelende kinderen, de tientallen mannen urenlang gehurkt bij het opladen van hun telefoon bij een ronkende transformator. Het vele afval op het veld en in de greppel.
De politiebusjes en de tientallen agenten op de parkeerplaats, de continue ruisende snelweg, de lange rijen mensen van soms wel tweehonderd meter die lang moeten wachten op het eten: geduldig, murw, opstandig en dankbaar.
De talloze binnen- en buitenlandse organisaties en individuen die regelmatig eten en andere goederen brengen waar de mensen dan weer opnieuw voor in de rij gaan staan. De vrolijk voetballende mannen die de bal soms met takken uit de sloot moesten vissen, net als bij de voetbalclub DRC in Durgerdam. De Afghaan die bij het waterbasin zijn haar wast, tanden poetst en even in de spiegel kijkt of hij er nog mee door kan. De regen die alles mistroostig maakt; nat en vochtig maakt wat buiten staat, omdat dat niet meer in de kleine tent past. De stress en onzekerheid van mogelijk arrestatie, ontruiming en verjaging. Vernietiging van het meest primitieve dak en onderkomen.

Zijn deze migranten de nieuwe zigeuners?

Het samenleven in de jungle is geen volldige chaos of anarchie; ook hier gelden ongeschreven wetten, waarden en fatsoensnormen van onderling samenleven. Van ieder het zijne, wachten op je beurt, eerlijk delen, gastvrijheid, respect voor elkaar.
Ook gelden er algemene principes van crowd control en logistiek. Als dat niet goed georganiseerd is, is geen eerlijke verdeling mogelijk en winnen de sterksten met voordringen en andere slinkse methoden, zodat zij meer krijgen dan de ander. Dat zet kwaad bloed, zorgt voor onrust en vechtpartijen. Dat hadden we zondag goed in de gaten toen de opstelling en de organisatie van distributie rustig verliep vergeleken met die van zaterdag: zorg voor een aantal ‘helpers’, houdt pottenkijkers op een afstand, creëer voldoende ruimte om maaltijden voor te bereiden, te bereiden en uit te reiken en geef de wachtenden alvast iets om te eten (een krentenbol).

De Jungle zit vol met verhalen. Je hoeft maar even een tijdje op het veld voor je uit te staren en mensen komen naar je toe en vertellen waar ze vandaan komen, welke route ze hebben afgelegd, hoelang ze hier al zijn, waar familie zit in Europa en hoe ze denken naar de UK te gaan en wat ze daar verwachten.
Een Iraakse Koerd vroeg zich af of alle mannen in Nederland zo lang waren als ik.
Ik zei hem dat ik bergschoenen droeg. Hij liet mij filmpjes zien van zijn bootreis van Turkije naar Griekenland. Hij heeft Irak verlaten vanwege het gebrek aan toekomstperspectief daar. Geen persoonlijke politieke redenen, maar pursuit of happiness.
Een Afghaan uit Jalalabad schetste zijn tour door Europa: Griekenland, Macedonië, Servië, Kroatië, Slovenië, Oostenrijk, Duitsland, Denemarken, Noorwegen, Denemarken, Duitsland, België, Jungle.
En zo waren er tientallen mensen al maanden, zo niet jarenlang, op weg naar een plek in Europa, vooralsnog zonder geldige papieren, maar met hoop op de toekomst, meestal financieel ondersteund door een familielid elders in Europa met geldige verblijfsvergunning.

Afbeeldingsresultaat voor sheer khan

In de Jungle ontdek je al snel dat er vele Mowgli’s zijn, veelal de kleine kinderen of de timide en schuchtere volwassenen. Ook heb ik Baloe en Bagheera gezien, mensen die het beste voor hebben met een ander, goedmoedig of zorgzaam.
Er zitten apen van jonge mannen bij die erop uit zijn om te rellen. Nurture or nature?
Shere Khan ligt altijd op de loer in de hoedanigheid van de Franse autoriteiten die op ieder moment het kamp kunnen ontruimen, mensen verjagen en de tenten vernietigen, maar ook onder de bewoners van de jungle is Shere Khan aanwezig. Een individu zonder vrienden of familie is hier niet veilig. Zeker in het donker.
Ook heb ik de slang Kaa gezien: charmante mannen en vrouwen die uitgenast en geslepen zijn en veel voor hunzelf en hun familie weten binnen te halen door ons te helpen en te verleiden.

Kortom, de Jungle is een maatschappij zoals de onze, maar het is er veel rauwer en je ziet de aard en veerkracht van de mensen sneller en scherper door de schaarste, de rechteloosheid en de mensonterende omstandigheden.

De Jungle is een zintuiglijke, gevoelsmatige en verstandelijke totaalervaring: mensonterend, fascinerend, exotisch, interessant en verrijkend. Een ervaring die ik niet had willen missen. Met veel dank aan de Stand by You Foundation.

Een ervaring die ik ook niemand zou willen ontzeggen of misgunnen.
Omdat de mensen daar het waard zijn.
Omdat jij het waard bent.

Marco

Eieren, hamburgers en kipcurry

Duinkerke, 25 augustus 2018

Leestijd, 5 minuten

Beste lezer,

Het hotel Premières Classe in Loon Plage, nabij Duinkerke, is een klassieker in het sobere genre. Vier vierkante meter en een hardplastic douche/WC van een vierkante meter. What you see, is what you get. Maar wel een heerlijk bed.

De ochtend na 8:00 staat in het teken van levensmiddelenpakketten samenstellen (300 stuks) en vooral snijden: 25 kilo uien, 50 overrijpe suikermeloenen, 2 kratten afgekeurde zeer kromme komkommers en tig kroppen sla. We doen dit bij het hotel, omdat hier stromend water is en er nog een betrekkelijke rust heerst om ons voor te bereiden op een – vermoedelijk – zeer drukke en hectische dag.
Het was nog een heel werk, maar er ontstond al snel een efficiënt systeem van pellen, halveren en snijden.
Gezamenlijk mis en placen is goed voor het teamgevoel.

kromme-komkommers
Rond 11.30 konden we pas vertrekken richting kamp.
Eerst de generator opstarten en ‘ontbijt’ voorbereiden. Bij de generator zaten vandaag veel meer mensen dan gisteren. Het leek ook veel drukker in het kamp.
Bij de voorbereidingen van het ontbijt verzamelden zich vele mensen uit nieuwsgierigheid. Velen wilden helpen of zitten verwachtingsvol te kijken naar onze verrichtingen.
De kunst was om een ordelijke rij te vormen met circa 600 mensen, vooral jonge mannen. De auto’s en de tafels vormden enigzins barrières tussen ons en de rest.

Gasflessen aansluiten, pannen erop en starten maar!
Het ontbijt begon enigszins chaotisch. Goede mis en place, logistiek en crowd control waren onontbeerlijk. De vraag was: hoe maak je van honderden – met name jonge – mannen een ordelijke rij waarin iedereen het zijne krijgt en daar ook vertrouwen in heeft?
Na verloop van tijd had iedereen in de gaten dat hij/zij aan de beurt zou komen en ontstond een goede cadans. Twee bewoners bakten de eieren (scrumbled), een Koerdische samen met Hedy verstrekten iedereen twee witte boterhammen met ei.
Na ruim 500 eieren waren we er doorheen en konden we – na een half uur pauze – aansluitend met de lunchvoorbereidingen beginnen.

Maar eerst de levensmiddelenpakketten. Die zaten in mijn bus.
We besloten om twee verdelers bij de auto neer te zetten en drie mensen die de rij moesten beheersen.
Dat liep niet goed. Veel mensen begonnen te duwen en te trekken en kwamen meteen weer terug nadat we een pakket hadden verstrekt. Het begon op chaos te lijken.
We besloten de uitgifte on hold te zetten en liepen weg van de bus. De rij bleef echter staan en er ontstond onrust en gemopper. Voornamelijk onderling tussen de bewoners.
In de trant van de ‘slechten’ (duwers, voordingers) verpesten het voor de ‘goeden’ (diegenen die netjes in de rij stonden).

Op een afstandje keek ik naar de bus en dacht even aan het gesprek dat ik had met een medewerker van het autoverhuurbedrijf gisterochtend. ‘Of ik met de auto naar het buitenland ging?’ ‘Nee’, had ik gezegd. ‘Of ik mijn eigen risico wilde afkopen?’ ‘Nee, dank je’. Hij wilde vast niet weten waar zijn auto nu stond. En ik hoopte er ook maar het beste van.

Geen-eigen-risico-bij-band-en-ruitbreuk
We besloten de uitgifte voorlopig te staken en ons te concentreren op de lunch: hamburgers met gebakken ui en komkommer en een schijf suikermeloen daarbij.
Er vormde zich weer een enorme rij en we probeerden met een plastic lint en nog meer mensen van ons een ordelijke rij te vormen.
Het werd weer geduw en getrek. Er was geen houden aan. Van alle kanten kwamen bewoners kijken en wilden ons helpen. In de rij werd het gedrang en direct voor onze tafels bevonden zich tientallen mensen.
Nadat we zo’n 100 hamburgers hadden uitgereikt ontstond een nijpende situatie. Teveel mensen, teveel druk vlabij de hete pannen en de gastanken. Andrea kreeg in het gedrang (onbedoeld) klappen en er ontstonden vechtpartijen.
We besloten te stoppen en alles zo snel mogelijk in de auto te laden. ‘No food anymore!’
In allerijl verlieten we met de auto’s het kamp om ons bij de Burger King aan de andere kant van de snelweg te verzamelen en te overleggen. Lunchmissie vandaag niet gelukt.
Ondanks al onze goede bedoelingen was het niet mogelijk gebleken de groep van een lekkere hamburger te voorzien. Door stress, verveling, ongeduld, voordringen en onderling gedoe moesten we de handdoek in de ring gooien.
Morgen weer een dag.

De Pakistanen waar we gisteren een bezoek brachten in de verderop gelegen bossages hadden ons uitgenodigd voor het avondeten. Hier bleek het een oase van rust.
Ze hadden een deken voor ons uitgespreid waar we op konden plaats nemen.
Het menu bestond uit zelfgebakken brood, komkommer, ui, tomaat en chickencurry.
Heerlijk eten met je handen, in het schemerige bos. Ik begreep ineens de motieven van de Pakistanen om zich af te zonderen van het grote kamp heel goed.
Het was een beschaafd en ook gezellig tafereel. Ze waren aardig, charmant en zeer gastvrij.
Na het eten gingen de muziek via de telefoon aan en een Pakistaanse jonge man bleek heel sierlijk te kunnen dansen op een haast vrouwelijke manier.
Het was erg vrolijk en de Pakistanen maakten filmpjes van dansende Nederlandse vrouwen waar ze vermoedelijk nog jaren op kunnen teren.
De meesten spraken behoorlijk Engels, waardoor het mij ook veel duidelijker werd waarom mensen hier zo lang in de jungle zitten.
Het draait volledig om (sociale) netwerken. De meesten van hen hebben heel Europa doorgezworven: Griekenland, Italië, Noorwegen, Denemarken, Duitsland, Frankrijk, Nederland, Oostenrijk etc. Maanden, zo niet jaren. Nergens maken ze kans op een verblijfsvergunning. Er is een afwijzing of ze moeten terug naar een land waar ze als eerste hun vingerafdrukken hebben gezet, maar waar ze niet naar toe willen.
Velen hebben familie in Engeland waar ze contact mee hebben en die hen financieel ondersteunen met honderden euro’s per maand.
Een smokkelaar die hen naar Engeland kan brengen kost zo’n 3000 euro op risico van ontdekking door de douane of politie die honden inzetten om de migranten te ontdekken. Velen lukt het toch – na verschillende keren proberen  – om naar Engeland te komen. Kwestie van volhouden en geduld.

In hun ogen en naar hun verwachting is de jungle een tijdelijke plek met het oog en de hoop op een meer rooskleurige toekomst. Ik wens ze het beste.

Marco

 

 

Kat- en- muis in Duinkerke

snoeren.JPG

Duinkerke, 24 augustus 2018

Leestijd: 5 minuten

Beste lezer,

Voor de plaats Duinkerke in het uiterste noorden van Frankrijk heb ik nooit zulke warme gevoelens gehad. Een langgerekte grauwe haven- en industriestad waar je zo snel mogelijk langs rijdt in de richting van het ‘echte’ Frankrijk.
In de twintigste eeuwse geschiedenis is de plaats natuurlijk bekend geworden vanwege de slag om Duinkerke, ook wel de evacuatie van Duinkerke genoemd, waarbij ruim 330.000 Engelse en Franse militairen ternauwer nood naar Groot Brittannië wisten te ontkomen als gevolg van een strategische fout van de Wehrmacht.
https://historiek.net/duinkerken-1940-evacuatie-dunkirk/70095/

Vanuit Duinkerke zijn momenteel vele reguliere verbindingen met de snelboot richting Dover, zo’n 12 per dag. Binnen twee uur ben je dan van Frankrijk in Engeland.
Veertig kilometer ten zuiden bij Calais bevindt zich de Tunnel sur la Manche: binnen een kwartier met de (auto)trein aan de overkant.
Die snelle overtocht van het Europese continent naar the UK is niet iedereen gegeven.
Sinds 1999 vormden zich in de omgeving van Calais tentenkampen van migranten uit met name West-Afrika, Soedan, Midden Oosten, Afghanistan en Pakistan. In de loop van de tijd ging het om duizenden migranten die om uiteenlopende redenen naar Groot-Brittannië willen migreren, maar niet de formele papieren bezitten om dat te kunnen doen. De kampen kregen de bijnaam: de jungle, naar de bossen en bossages waarin de migranten verblijven en wellicht ook omdat het bestaan in de deze kampen lijkt op leven in een jungle, waar alleen de sterksten of best aangepasten kunnen overwinnen.
Keer op keer probeerden de Franse autoriteiten de tentenkampen te ontmantelen, met wisselend succes, al is dat laatste afhankelijk van het perspectief dat je hebt op de migratiekwestie. Inmiddels is het hele gebied van Calais tot Duinkerke bevolkt met migranten zonder geldige papieren, in grote en kleinere groepen, verblijvend in bossen, bosjes, op velden, onder fly-overs en langs spoorweg-emplacementen.
De jungle heeft zich steeds verder uitgebreid.

De Stichting Stand by You Foundation (SYF) organiseert maandelijks weekendmissies naar het kamp dat zich momenteel bevindt bij afslag 54A, A16/E40. Momenteel, omdat het kamp zich nog wel eens verplaatst als gevolg van periodieke ontruimingen door de Franse politie.
Het doel van de missie is om alle kampbewoners te voorzien van een ontbijt en lunch en een overlevingspakket met tissues, houdbare melk, kaakjes, mueslirepen, zeep, paracetemol en meer van dat soort zaken.
Deelnemers van de missies krijgen de opdracht geld en benodigde levensmiddelen in te zamelen bij supermarkten, groothandels, boeren etc.

Via de partner van mijn collega Steven, kwam ik in contact met SYF en voor de missie van 24-26 augustus was nog plek. Een mooie afsluiting van mijn vakantieperiode.
Mijn opdracht was om 30 flessen knoflooksaus, 40 flessen mayonaise, 20 flessen currysaus, 20 flessen ketchup en 30 flessen chilisaus te regelen.
Dat deze sauzen waren bedoeld voor de hamburgers en de Turkse pizza’s vond ik wat lastig uit te leggen aan klanten van de supermarkt, dus die heb ik maar op eigen kosten aangeschaft bij de Aldi, vrijdagochtend jl.

IMG-20180824-WA0002.jpeg

De afspraak was rond 11:00 bij tankstation Kruibeke, net onder Antwerpen.
Eerst Lianne, 17 jaar net geslaagd voor VWO, opgehaald in Nieuwerkerk aan de IJssel. Lianne gaat komende week starten met een bachelor studie aan de UVA en heeft besloten dit weekend nog met ons mee te gaan. Ze is de jongste van het gezelschap. STOER.

Bij Kruibeke ontmoetten we elkaar. De groep bestaat uit Andrea, Moniek, Tresia, Natascha, Marjon, Hedy, Rinske, Trista, Lianne, Khalid en ik.
Andrea en Moniek hebben de leiding en zijn al vele malen in Duinkerke geweest. Twee stevige nuchtere vrouwen die je geen knollen voor citroenen verkoopt.
Khalid is al een tijd in Nederland en heeft een verblijfsvergunning en spreekt Arabisch en Koerdisch. Dat is handig.

Vrijdag oriënteren we ons in het kamp. We zullen alleen de benzinegenerator opstarten die het nodige oplaadwerk van de mobiele telefoons van de bewoners kan verrichten en wij zullen wat kwartier maken en de kinderen animeren met nagellak, kraaltjes en wat sport- en spel.
plan-association-emmaus-dunkerque---fondateur-abbe-pierre-grande-synthe_W594002149
Kamp bevindt zich meteen rechts van de rode rotonde. Blauw is snelweg A16/E40.

Het kamp ligt zoals gezegd bij afslag 54A van de snelweg. Vanuit je auto kun je het zien liggen. Er zijn wat bossages waar de tenten staan en er is een groot open grasvlakte met de omvang van zo’n twee voetbalvelden. Aan de andere kant wordt het kamp ingesloten door een groot goederen spoorwegemplacement.
De hoeveelheid bewoners wisselt sterk. Momenteel zijn er zo’n 700 Afghanen, Irakezen en Iraakse Koerden in dit kamp en in de omringende bossages bevinden zich nog kleinere kampementen van groepjes Pakistanen en Iraniërs die gekozen hebben voor meer beslotenheid van hun eigen (etnische) groep.

De generator, die we op het grote veld hebben neergezet, werkt als een tierelier. Je start deze op, zoals een motorboot. Binnen de kortste keren waren de tientallen stopcontacten bezet met 100-en telefoonopladers en tientallen verlengsnoeren die bewoners zelf hebben. Rondom de generator verzamelden zich een paar honderd mannen die meteen begonnen te bellen of anderszins. Het is even het centrum van het kamp.
De Koerdische kapper was er ook en knipte en scheerde gedurende de tijd dat wij er waren tientallen bewoners. Ik was ook een keer aan de beurt. Hij weigerde pertinent de door mij aangeboden 10 euro: ‘you do so much for us’.

Door het mooie weer kan zo’n kamp eruit zien als een soort camping, maar Afghanen en Irakezen zijn eigenlijk niet zo’n kampeerders. Dit is uit nood geboren.
Binnen enkele uren was het mogelijk een beeld te vormen van de situatie ter plekke, de verhalen van vele mensen horende en door het gebruik van je eigen zintuigen.
– het kamp omvat zo’n 500-700 bewoners, waarvan tweederde mannen en zo’n 200 vrouwen en kinderen;
– veruit de meeste mensen zijn Iraaks-Koerdisch of Irakees;
– er zijn zes dixies (WC’s), een paar douchecabins en er is een soort wasbasin met 6 kranen waar mensen zich kunnen wassen;
– NGO’s verstrekken de mensen voedsel, overige levensmiddelen en medische zorg;
– Individuen uit Frankrijk, Nederland en Belgie brengen vaak spullen met de auto;
– In het kamp zijn stress, vechtpartijen en uitzichtloosheid aan het orde van de dag;
– Regelmatig lukt het migranten om illegaal de oversteek te maken naar Engeland.

Het kamp is al vele malen ontruimd waarbij de politie de tenten onbruikbaar maakt en vernietigt. Sinds vorige week arresteert de politie ook kleine groepen van 20-30 personen en brengt die naar een plek twee uur reizen verderop, waar deze personen dan worden achtergelaten. Dit als een soort ontmoedigingsbeleid.
De meeste bewoners komen na ontruiming of ‘dropping’ weer gewoon terug, waarna de opbouw van en het leven in het kamp weer opnieuw begint. Opbouw, ontruiming, opbouw enz.
Een soort rituele dans tussen autoriteiten, migranten en ngo’s, zonder dat er iets wezenlijks verandert.

Voor de jonge kinderen is de hele situatie het meest schrijnend. Zij zijn zichtbaar verwilderd, verstoken van een thuis, rust, regelmaat, reinheid en onderwijs.

We deelden lolly’s uit.
Niet alleen de kinderen wilden een lolly, de meeste mannen vroegen er ook om.
Een Koerdisch meisje met een mitella lakte onze nagels in verschillende kleuren.
Onder haar mitella heeft ze vijf lollys verstopt.

IMG-20180824-WA0023

Rond half zes besloten we de generator stop te zetten. De telefoons waren inmiddels allemaal weer opgeladen. We aten een hapje fastfood bij Burger King en brachten nog wat eten en drinken bij de bossages aan de andere kant van de snelweg.
Hier leven groepjes Pakistanen in tientallen met elkaar. Zij verkiezen deze plek boven het grote kamp, omdat er naar hun zeggen daar teveel gedoe is. Het zijn aardige, wat bedeesde, jonge mannen tussen de twintig en de dertig.
Ze serveerden ons sterke thee met veel melk en suiker.
Morgen zal het een drukke dag worden met ontbijt en lunch en uitreiken van levensmiddelen-pakketten voor ongeveer vijfhonderd mensen.
Een logistieke en ook wat onzekere ‘operatie’.

Marco

 

 

 

De toekomst is open, maar niet leeg*

Amsterdam, 9 juli 2018

Leestijd 5-7 minuten

Afbeeldingsresultaat voor open toekomst

Beste lezer,

De Duitse regeringscrisis over migratie is inmiddels (tijdelijk) bezworen. Met instemming van CDU/CSU en SPD is besloten tot de oprichting  van transit/opvangkampen aan de Duits-Oostenrijkse grens waar snelprocedures komen, zodat economische- en asielmigranten na een eerste controle teruggestuurd kunnen worden naar het land van herkomst of het land dat volgens de Dublin Verordening eerst-verantwoordelijk is voor de asielaanvraag.
Ook op de EU-top van vorige week zijn nieuwe beleidsrichtingen gekozen. Ontschepingsplatforms in de Middelandse Zee en opvangkampen in de grenslanden van de EU, zoals Libië, Tunesië, Algerije, Marokko en Egypte. Overigens zonder dat deze landen daar al mee ingestemd hebben. In hoeverre de rechten van migranten zijn gewaarborgd in deze landen is nog niets duidelijk. Evenmin of migranten hier asiel kunnen aanvragen en conform welk recht deze beoordeeld zullen worden. En wie gaan deze kampen beheren, de migranten selecteren en hun aanvragen behandelen?
Is beroep bij een rechter mogelijk? Dat soort vragen.
De maatregelen ademen Fort Europa uit. Een fort dat er overigens al lang was, maar waarvan de poort in de zomer 2015 tot en maart 2016 even wagenwijd open stond. ‘Dat nooit meer’, lijkt de angst van veel landen en regeringsleiders.
‘Migranten uit Afrika, Midden Oosten en Centraal Azië: blijf op uw continent of in de regio, u bent niet meer welkom binnen de EU’

Afbeeldingsresultaat voor fort europa

Of deze beleidsrichtingen de migratie naar de Europese Unie in de toekomst sterk zullen verminderen moet blijken. Op korte termijn wellicht wel, zoals de EU-Turkije deal en de controles in de (sub)Sahara, een sterke vermindering van de komst van migranten naar de EU al hebben laten zien in 2017 tot op heden. Op langere termijn zijn demografische cijfers van belang:
Naar verwachting zal de bevolking op het Afrikaanse continent toenemen van de huidige 1,2 miljard naar 2,4 miljard mensen in 2015 (over 32 jaar is dat al).
Een land als Afghanistan krijgt er tot 2050 22 miljoen mensen bij en Pakistan gaat van 197 miljoen naar 310 miljoen mensen in 2050.
Voor alle landen zie: https://www.populationpyramid.net/nl/pakistan/2017/

Binnen de EU vindt vergrijzing plaats. Het percentage ouderen (65+) neemt sterk toe de komende decennia en de geboortcijfers nemen in vrijwel alle EU-staten af.
De beroepsbevolking neemt daardoor sterk af, met name in landen als Nederland, Duitsland, Italië en Portugal. Het bruto nationaal product of welvaartsniveau moet de komende decennia door minder mensen worden opgebracht, terwijl de zorgkosten en pensioenuitkeringen (privaat of sociale voorziening) sterk zullen stijgen.
http://ec.europa.eu/eurostat/statistics-explained/index.php?title=Population_structure_and_ageing/nl

De EU dreigt een oud echtpaar te worden.

Afbeeldingsresultaat voor oud echtpaar

De cijfers over bevolkingsgroei, geboorte- en sterfte en vergrijzing vormen het onveranderlijke kader waarbinnen het migratiedebat zich de komende dertig jaar zal voltrekken. Deze cijfers vullen de toekomst mede in.
Het nationale en internationale migratiedebat vindt echter niet echt plaats rond objectieve cijfers, maar kent juist een zeer subjectieve kant.
*Angst voor de vreemdeling en de ander, angst voor verlies van identiteit, angst voor andere religies en culturele waarden en gebruiken, angst voor neerwaartse sociale mobiliteit en welvaartsverlies.
* Geloof in diversiteit, hoop voor de toekomst, leven in een migratiesamenleving.
* De wil om sociaal-economisch vooruit te komen, pursuit of happiness, jezelf en je nageslacht te verheffen en verder te ontwikkelen…..

De politiek-maatschappelijke discussies over migratie in veel EU-landen gaan eigenlijk in de kern over deze psychologische grondstemmingen: angst van een deel van de bevolking versus de wil tot leven en zelfbehoud (Spinoza’s Conatus) van de migrant of de scheiding der geesten van inwoners van een land tussen angst voor de toekomst en geloof en hoop in diezelfde toekomst.

Cijfers en wetenschappelijke kennis over migratie lijken van ondergeschikt belang.
Hoe een rechtvaardig en realistisch migratie te voeren in die kakofonie van opvattingen, meningen, stemmingen, standpunten, opinies en percepties?

De WRR en de Adviescommissie Vreemdelingenzaken (ACVZ) hebben onlangs boeiende toekomstverkenningen over migratie uitgebracht.
De WRR start hun toekomstverkenning met twee essays van Leo Lucassen en Paul Scheffer. De ACVZ  schetst drie toekomstscenario’s over migratie.

Afbeeldingsresultaat voor leo lucassen

Lucassen pleit in zijn essay: ‘naar een duurzaam integratiebeleid. Lessen uit het verleden’,
voor een historische, gebalanceerde en nuchtere benadering van het fenomeen migratie. Sinds de 17e eeuw – en natuurlijk ook eerder – is er in Nederland sprake van voortdurende immigratie (en emigratie) als gevolg van politieke en sociaal-economische ontwikkelingen in Nederland en het land van herkomst. Migratie en arbeidsmarkt zijn eigenlijk onlosmakelijk verbonden met migratie en onze welvaart en innovatiekracht. Volgens Lucassen vormen de dekolonisatie, de komst van gastarbeiders en hun gezinnen en de vele aanvragen van asielzoekers in de jaren negentig en 2014-2016 een tijdelijke breuk met de band tussen migratie en arbeidsmarkt. De politiek-maatschappelijke discussie wordt volgens hem teveel beheerst door het ‘gastarbeiderstrauma’ (arbeidsongeschiktheid, massale gezinsvorming in periode 1984-1995 en sociaal-maatschappelijke problematiek van een deel van de tweede generatie MHO) en de gegroeide islamofobie.
Dat de band tussen arbeid en migratie nooit echt verbroken is blijkt als je de cijfers van de toelatingscijfers van de IND en migratiecijfers van het CBS met elkaar in verband brengt.

Verblijfsdoel 2016* 2017** Opmerkingen
Uitwisseling 2.790   3.254 Toename
Studie 16.480 17.011 Lichte stijging
Arbeid tijdelijk      440      357 Marginaal
Arbeid regulier   1.510    1569 Marginaal
Kennis en talent 13.910 15.443 Lichte stijging
Familie en gezin 36.580 29.164 Inwilligingsperc-
2016 rond 75%
Humanitair tijdelijk      585      359 Marginaal
Humanitair permanent      790      194 Marginaal
Bijzonder verblijf        65        27 Marginaal
Asiel,  gezins-hereniging 34.850 24.000 Sterke daling
Totaal 108.000 91.378

*aanvraag afgehandeld (met en zonder mvv), wel of niet ingewilligd; ingewilligd circa 85% van de aanvragen
**aanvraag afgehandeld en ingewilligd met verblijfsvergunning (met en zonder mvv)
https://www.rijksoverheid.nl/documenten/rapporten/2018/04/30/rapportage-vreemdelingenketen-periode-januari-december-2017

Uit bovenstaand overzicht blijkt onder meer dat de toelating in Nederland voor arbeid/werk marginaal is. Voor niet-EU onderdanen dan. EU-onderdanen worden niet meegenomen in de IND statistieken, vanwege het beginsel van vrij verkeer van personen. Hoe groot deze groep is blijkt uit de CBS cijfers die de migratietotalen tonen:
2016: 214.824 geregistreerde migranten (met rechtmatig verblijf) en in 2017 220.000 geregistreerde migranten.  Met andere woorden de IND-cijfers uit de tabel en de totalen van het CBS tonen de hoeveelheid arbeidsmigranten uit de EU: in 2016 ruim 100.000 en in 2017 bijna 130.000. Dat zijn veel mensen, ook al zijn er ook veel migranten die weer remigreren of emigreren uit Nederland. Het migratiesaldo heeft dan ook als kengetal meer betekenis dan alleen de cijfers van de immigratie.

Afbeeldingsresultaat voor paul scheffer

Paul Scheffer schrijft in zijn essay Immigratie in een open samenleving dat er een publiek debat dient te komen over aantallen migranten en demografische en sociale gevolgen daarvan. Hij schetst aan de hand van CBS-prognoses een aantal toekomstscenario’s tot 2060 aan de hand van migratie-saldi en geboortecijfers. Afhankelijk van de grootte van gemiddeld jaarlijkse migratiesaldi (immigratie – emigratie) kunnen prognoses worden gemaakt hoe de bevolking in Nederland zal groeien en wat het aandeel migranten daarbinnen zal zijn.  Uitgaande van de huidige cijfers:
Nederland heeft in 2017 17.081.507 inwoners, waarvan 13.218.754 met Nederlandse achtergrond en 3.862.753 met een migratie-achtergrond (buiten Nederland geboren en/of één van de ouders). Van deze groep mensen met migratie-achtergrond hebben 1.689.030 een Westerse achtergrond en 2.173.723 een niet-Westerse achtergrond.

Bij een gemiddeld migratiesaldo van -8000 per jaar zal de bevolking in 2060 gekrompen zijn van de huidige 17.081.507 inwoners naar  16.600.000 mensen, waarvan 11,25 miljoen met een Nederlandse achtergrond, 1,94 miljoen met een Westerse achtergrond en 2,88 miljoen met een niet-Westerse achtergrond. En nog andere scenario’s:

Migratiesaldo Totale bevol-king in 2060* Nederlands* Migrant Westers* Migrant niet-Westers*
0 16,78 (krimp) 11,65 2,06 3,06
10.000 17,33 11,86 2,21 3,26
31.000 18,44 nnb nnb nnb
50.000 19,74 12,34 2,9 4,47

*In miljoenen

Scheffers punt is om het publieke debat te voeren over deze mogelijke demografische ontwikkelingen en neemt een voorbeeld aan Canada dat jaarlijks een bepaalde hoeveelheid gekwalificeerde arbeidsmigranten en vluchtelingen toelaat. Over de hoeveelheid en aard van de immigratie wordt in het Canadese parlement gedebatteerd.
Zoals Scheffer zelf stelt heeft Canada door zijn geïsoleerde ligging controle over de grens. Er zijn weinig irreguliere grensoverschrijdingen, in tegenstelling tot de EU.
De facto is Canada alleen via de lucht goed te bereiken en juist in de luchtvaart zijn de controles op illegale migratie vrijwel waterdicht.  Dat is één kant van het verhaal.
Binnen de EU is ook sprake van vrij verkeer wat een fundamenteel EU-recht is. En daar wordt goed gebruik van gemaakt, kijkend naar de migratiecijfers hierboven. Beperking van dat vrije verkeer zet dat fundament van de EU onder druk en zal in termen van politieke haalbaarheid weinig kans maken, tenzij één of meerdere EU-landen besluiten om het voorbeeld van Brexit te volgen.

Afbeeldingsresultaat voor canada

Het betoog van Scheffer is interessant. We voeren een publiek debat over de meest bepalende factor voor de toekomstige bevolkingsgroei: het migratiesaldo.
Dan is het wel nodig om de nationale invloed op migratie verder te verkennen. Migratie deel ik daarom in in drie hoofdgroepen en de invloed van de Nederlandse burger en overheid op de komst daarvan:
A. Vrij verkeer van personen binnen de EU. Lastig als nationale overheid te beïnvloeden, aangezien dit is vastgelegd in het EU-verdrag. Greep op dit vrije verkeer vraagt om (unanieme) besluitvorming binnen de EU. De economische ontwikkeling en de werkgelegenheid in afzonderlijke EU-landen is bepalender voor de komst van migranten dan overheids-ingrijpen;
B. Asielzoekers. De huidige politieke ontwikkelingen en afspraken binnen de EU tenderen naar grenzen dicht. Door afsluiting van de Balkan, de controle op de Sahara routes en de EU-Turkije deal is de hoeveelheid asielaanvragen sterk gedaald. In Nederland vormt in 2017 de helft van de aanvragen die van nagereisde gezinsleden. Vermoedelijk komt het aantal asielaanvragen weer te liggen op het niveau van voor 2014 (tussen de 10.000 en 20.000 per jaar). Bovendien zijn vrijwel alle asielzoekers hier irregulier gekomen, omdat ze eigenlijk in Griekenland of Italië asiel hadden moeten aanvragen. Mocht de sterke daling van asielzoekers in Nederland doorzetten, dan zou Nederland controle over de komst van asielzoekers kunnen verwezenlijken door jaarlijks een groep van 10.000-20.000 asielzoekers/vluchtelingen uit te uitnodigen.
De UNHCR kan de voorselectie doen in Griekenland, Italië of elders. Zo blijft Nederland voldoen aan zijn humanitaire opdracht;
C. Reguliere migranten: werk, studie en familie.
Over de komst van deze migranten heeft de Nederlandse overheid over het algemeen veel controle. Hier prevaleert het algemeen belang en is het restrictieve toelatingsbeleid van toepassing. Kanttekening is wel dat de grootste groep migranten binnen deze groep, familie en gezin, ook gereguleerd wordt door het EU-verdrag (toelating van gezinnen van EU-onderdanen) en het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens en de Fumdamentele vrijheden (EVRM), waarin het recht op familieleven is vastgelegd.

Het pleidooi van Scheffer voor een publieke debat over de komst van het aantal migranten is weliswaar te voeren, maar de beleidsopties daarbinnen zijn sterk ingeperkt door het internationale recht. Daar kun je je als nationale staat in principe aan onttrekken, maar dat lijkt mij vooralsnog een onwaarschijnlijk scenario.
https://www.wrr.nl/publicaties/publicaties/2018/06/19/regie-over-migratie-naar-een-strategische-agenda

Afbeeldingsresultaat voor scenario

Over andere scenario’s gesproken.
Ook de ACVZ heeft zich gebogen over toekomstverkenningen van migratie.
Het rapport: Op weg naar 2030. Migratie een toekomstverkenning bevat prachtige analyses van migratie, omgevingsscenario’s en beleidsscenario’s.

Volgens de ACVZ zijn allereerst een aantal factoren van belang voor migratie:
Zekere factoren: De sociaal-economische ontwikkeling in Azië en Afrika (hogere economische groei), Bevolkingsgroei in Azië en Afrika en de Vergrijzing binnen de EU.
Onzekere factoren: Mate van globalisering, ontwikkeling internationale rechtsorde en positie EU. Deze onzekere factoren kunnen leiden tot meer of minder internationale conflicten, meer of minder klimaatmigranten, hoge of lage economische groei en innovatie in Nederland en weinig of veel sociale cohesie in Nederland.

Op basis van deze (on)zekere factoren komt de ACVC tot vier ideaaltypische omgevingsscenario’s, uitersten van denkbare scenario’s:
1. Mondiaal en verdeeld.  Grote mate van globalisering en sterke internationale rechtsorde, maar weinig sociale cohesie in Nederland;
2. Mondiaal en samen. Idem als onder 1., maar veel sociale cohesie in Nederland;
3. Nationaal en verdeeld. Minder globalisering, verzwakking internationale rechtsorde en weinig sociale cohesie in Nederland;
4. Nationaal en samen. Idem als onder 3., maar veel sociale cohesie in Nederland.

Bij deze scenario’s passen volgens de ACVZ drie toekomstige beleidsrichtingen, meer of minder passend, meer of minder (juridisch) haalbaar.
Een Nederlands economisch belang: Nederland profiteert van migratie;
Een humanitaire opdracht: Bescherming aan vluchtelingen en versterking rechtspositie migranten;
Een last voor de samenleving: Beperking immigratie naar Nederland.
https://acvz.org/wp-content/uploads/2018/02/WEB_110438_Op_weg_naar_2030_metuitklapper.pdf

De bovenstaande cijfers, scenario’s en factoren zijn abstract en doen duizelen.
Wat zeggen ze over de ervaren werkelijkheid?  Zeker als het publieke migratiedebat hoofdzakelijk gaat over grondstemmingen, opinies en percepties.

Afbeeldingsresultaat voor migratie

Wat vind ik nu zelf en wat leer ik van deze analyses en toekomstverkenningen?
Een paar voorlopige conclusies:
*Migratie is van alle tijden, met name arbeidsmigratie;
*De huidige migratiebewegingen naar Nederland zijn beperkt te beïnvloeden;
*Nederland kan aan zijn humanitaire opdracht voldoen door meer vluchtelingen uit te
nodigen (quotum) en te investeren in opvangkampen in de regio, nu het voor
asielzoekers steeds lastiger wordt om de EU te bereiken;
*De Nederlandse samenleving zal in nog hogere mate een migratiesamenleving worden;
*Nederland en de EU zullen verder vergrijzen en daardoor meer arbeidsmigranten van
buiten de EU nodig hebben;
*wederkerig integratiebeleid als collectieve verantwoordelijkheid van migrant en
samenleving bevordert de sociale cohesie.
*integratiebeleid vraagt om samenwerking tussen en is een opgave van migrant,
gemeente, samenleving, bedrijfsleven, opvangorganisaties (COA), woningcorporaties en
onderwijs. Zie bijvoorbeeld de publicatie: Van AZC naar een baan. https://www.gemeentenvandetoekomst.nl/wp-content/uploads/2018/05/factsheet_van_azv_naar_een_baan_mrt2017.pdf
*Politici en bestuurders dragen meer het principe uit van:

The only fear we have to fear is fear itself.

Binnenkort meer over migranten zonder geldige verblijfspapieren.

Marco

*WRR, Uit zicht: toekomstverkennen met beleid (2016)