Bedreigingen van onze politieke orde

Leestijd 5-7 minuten

Amsterdam, 16 februari 2016

Mijn inspiratie voor dit blog is gehaald uit de volgende bronnen
– Machiavelli, De heerser, Atheneum -Polak & Van Gennep (1977)
– Carl Schmitt, Het begrip politiek – Boom (2006)
– Marin Terpstra (red.), Onenigheid en gemeenschap, Boom (2012)
– Willem Schinkel in De Correspondent van 19 november 2015
– David van Reybrouck in de Correspondent van 11 december 2013
– Theo W.A. de Wit, het intolerantievertoog (2003)
– PVV, Hun Brussel, ons Nederland, verkiezingsprogramma 2012-2017
– Lectorale Rede, Verkeerd Verbonden, van dr. Jan Dirk de Jong uitgesproken op 11 februari 2016 aan de Hogeschool Leiden

Beste lezer,

Afgelopen donderdag bezocht ik met Machteld de lectorale rede van Jan Dirk de Jong (JDDJ)  aan de Hogeschool Leiden. JDDJ is lector aanpak jeugdcriminaliteit.
In zijn proefschrift ‘Kapot Moeilijk‘ doet hij onderzoek naar oorzaken van delinquent gedrag van Marokkanen:
JDDJ observeert tijdens zijn etnografisch onderzoek dat probleemgedrag met name voortkomt uit processen van groepsvorming en de gedragsafstemming van de groep ten opzichte van elkaar. Ook de vijandigheid jegens andere groepen, de sterke wij-zij verhoudingen zijn een onderdeel van die groepsdynamiek.  De jongens beschouwen zichzelf vooral als ‘Mocros’, Marokkanen. Ze sluiten zich aan bij andere Marokkaanse jongeren omdat ze het gevoel hebben dat ze hier geaccepteerd worden en makkelijker aansluiting hebben. Er heerst rivaliteit met andere groepen. Veel ‘Hollanders’, door hen ook wel ‘kazen’ genoemd, worden als slappelingen gezien.’

JDDJ komt dus met een niet-culturele verklaring van delinquent gedrag van sommige Marokkaanse jongeren. Dit doet hij in de beste traditie van de Chicago school die veel onderzoek heeft verricht naar delinquent gedrag van Italianen, Latino’s en Afro-Americans in de Verenigde Staten.

Tijdens zijn lectorale rede zette JDDJ een nieuwe & onconventionele standaard neer voor het presenteren van zijn onderzoeksopdracht en zijn praktijkonderzoek.
De zaal barstte uit zijn voegen met een zeer divers publiek: docenten, Nederlands-Marokkaanse jongeren, wetenschappers, familie & vrienden, jongerenwerkers, politie-agenten en vertegenwoordigers van het Ministerie van Veiligheid en Justitie.
Goede hiphop omlijstte de verschillende programma-onderdelen. Ook zagen we een aantal fragmenten van de ontroerende en schurende documentaire The pull of gravity over Afro Amerikaanse jongeren in een achterstandswijk in Noord Philadelphia.
Een jongen uit die documentaire hield daar een tragische monoloog dat 85% uit die buurt iets goeds van zijn leven wilde maken, maar dat dat ontzettend moeilijk was, aangezien de confrontatie met de negativiteit immens was: drugs, leegstand, werkeloosheid, geweld. Denkend aan de Parijse banlieues en Molenbeek….
Tijdens een panelgesprek met drie ex-delinquente Marokkaans-Nederlandse jongens en een jongerenwerkster werkte de humor van 1 van de jongens zeer aanstekelijk.
Hij was een echte performer.
In de lectorale rede van JDDJ introduceerde hij de term liefdevolle boosheid.
Hij pleitte voor strenge betrokkenheid bij ‘moeilijke en deviante’ jongens. Eigenlijk een kwestie van opvoeden: it’s takes a village (or neighbourhood) te raise a child…’
Wat vooral opviel was de positieve stemming die uitging van deze hele bijeenkomst.
Een sfeer van inclusiviteit in plaats van uitsluiting.  We moeten als samenleving dealen met deze jongens. We moeten ze begeleiden, opvoeden, scholen, werk bieden, erkenning geven en desnoods straffen. Het zijn ‘onze kutMarokkanen’ (sorry,  Samir, Fatima, Nassira en Ikram).

http://tegenlicht.vpro.nl/nieuws/2009/april/marokkaanse-jongens-kapot-moeilijk.html
https://www.hsleiden.nl/aanpak-jeugdcriminaliteit/publicaties

Al eerder in dit blog gaf ik aan dat ik mij heel erg stoor aan de negatieve en ongenuanceerde discussie over moslims en vooral Marokkanen. Zie hiervoor mijn blog: waarom ik niet bang ben voor ….Moslims.

Het verkiezingsprogramma van de PVV 2012-2017 heb ik er eens bij gepakt.
Hier een aantal quotes. Het staat er echt.

Veel van de uitdagingen van Nederland zijn enorm: ons verlies aan soevereiniteit, de constante groei van de islam, de slechte economische situatie, de uitholling van de zorg en verzorging van onze ouderen, de bizarre keuzes van Kunduz.

Zijn wij nog wel een land dat zichzelf wil besturen? Vormen wij nog een volk dat baas is over zijn eigen grondgebied? Vinden we dat we eerst onze eigen zieken en ouderen moeten verzorgen en daarna de rest van de wereld?

Minstens zo verontrustend is de veranderende bevolkingssamenstelling. Het RIVM heeft een paar schokkende plaatjes gemaakt: kaarten van Nederland, die we afdrukken na dit hoofdstuk. Op elke plek zien we allochtonen een steeds groter gedeelte van de bevolking uitmaken. In de praktijk betekent dat: steeds meer islam, steeds meer hoofddoekjes, steeds meer criminaliteit, verpaupering, uitkeringsafhankelijkheid en middeleeuwse opvattingen. Een volk dat baas is in eigen land maakt zelf uit wie er binnenkomt en wie niet. Maar wij Nederlanders zien elke dag de toestroom toenemen.

We stoppen met het geven van dure uitkeringen aan nieuwkomers. De bijstand is bijvoorbeeld al verworden tot een allochtonen-hangplek.

Geen uitkeringen voor boerkadragers of wie belabberd Nederlands spreekt.

Nog een bedreiging is de oprukkende islam. Deze ideologie staat haaks op de vrijheid. Niet alleen voor haar aanhangers, maar voor de hele Westerse wereld. Progressieve politici zijn graag bereid het deze totalitaire filosofie naar de zin te maken. De Partij voor de Vrijheid zegt: geen centimeter ruimte voor de islam in Nederland. Dat betekent dat we met plezier de zegepralen van de islam in onze straten tegengaan: de minaretten, de boerka’s,
de hoofddoekjes etc. Wie behoefte heeft aan dergelijke zaken kan prima terug. Graag zelfs.

Natuurlijk maken we er een eind aan dat gemeenten hun eigen immigratiebeleid voeren en uitgeprocedeerde leugenaars weigeren uit te zetten.

We zien graag de
chain gang in het Nederlandse straatbeeld verschijnen. Lekker langs de weg aan het werk in een vrolijk roze pakje. Omdat veel tuig afkomstig is uit schaamteculturen hakt dat er extra in.

Enzovoorts….

De overige (uitgelokte) uitspraken van Wilders zijn genoegzaam bekend: kopvoddentax, minder, minder Marokkanen, nepparlement en laatstelijk de uitspraak waarin Wilders zinspeelde op een revolte wanneer de PVV niet in de regering zou komen na de eerstvolgende Tweede Kamer verkiezingen.
http://nos.nl/artikel/2084532-wilders-liever-een-coalitie-dan-een-revolte.html

De vraag die mij puzzled is in hoeverre de PVV een bedreiging van onze politieke orde is, wat die politieke orde eigenlijk inhoudt en hoe we we deze politieke orde kunnen blijven verdedigen tegen vreemdelingenhaat, navelstaarderij en rabiaat nationalisme? Of moeten we in de aanval gaan? En wie zijn we?
De kogel komt niet van links, maar de aanvallende reactie komt van republikeinse burgers die de multiculturele en geglobaliseerde samenleving en de Nederlandse sociale democratische rechtsstaat verdedigen en goed in stelling brengen.

Over die politieke orde gesproken.
Daarover zijn – uiteraard – hele interessante beschouwingen geschreven.
De Duitse jurist Carl Schmitt stelt het scherpst wat die politieke orde inhoudt: deze is fragiel en onderhevig aan allerlei moeilijk te beinvloeden ontwikkelingen en omstandigheden (contingentie). De instelling van wet en orde heeft geen definitieve waarheidsgrond. Auctoritas non veritas facit legem (Hobbes).
Elke staat of politieke orde verhoudt zich als een collectieve identiteit ten opzichte van ‘een vijand’ die een andere politieke orde voorstaat. Daarom dient de staat soeverein te zijn en het geweldsmonopolie in te zetten tegen groeperingen die de macht of het gezag van de staat principieel betwisten.
Dat gebeurt bijvoorbeeld als Wilders door de rechter veroordeeld wordt wegens zijn minder, minder Marokkanen uitspraken. Of dat nu een veroordeling zonder strafoplegging, een boete of een vrijheidsstraf inhoudt doet hierbij niet zo ter zake.
Ook is de aanpak van de radicale kraakbeweging in de jaren 80, een Amsterdamse aangelegenheid, een goed voorbeeld van het gebruik van het geweldsmonopolie door de Nederlandse staat. Gericht tegen het uitgangspunt: jullie rechtsstaat is de onze niet.

Het karakter en de harde kern van onze politieke orde is niet zo zichtbaar these days.
We streven nog steeds naar welvaart, economische groei, ongebreideld consumeren, reizen en recreeren. Doe ik ook. We hebben in de publieke sfeer een rustig, zorgeloos leven. Het wordt steeds veiliger, de straatverlichting werkt, de riolering stroomt goed door, we zijn doorgaans verzekerd tegen – ik weet niet wat voor – risico’s.

De waarden waarop onze politieke orde is gevestigd zijn niet zo expliciet en worden zelden echt in stelling gebracht.
Na de aanslagen in Parijs door IS geinspireerde jongeren sprak Rutte over een aanval op onze waarden: ‘onze manier van leven’. Met Willem Schinkel ben ik het eens dat dit wel een magere uitdrukking is van wat onze waarden inhouden.
Hier doet zich de problematiek van de liberale democratie en de democratie opgevat als volkssoevereiniteit voor. De uitkomst van het democratische debat is ongewis & onbepaald. De democratie kan desnoods bij gekwalificeerde meerderheid afgeschaft worden; onze kernwaarden idem.
Maar onze democratische rechtsstaat is niet alleen vorm en proces, maar heeft ook inhoud. Onze grondrechten, onze machtenscheiding, onze instituties, het respect voor minderheden, onze feitelijk bestaande en gecreerde multi-etnische en multiculturele samenleving, onze Europese verbondenheid, de door ons gesloten internationale verdragen, onze tolerantie, onze vrijheid van religie en vrijheid van meningsuiting.
Dat zijn de kernwaarden die het verdedigen waard zijn en die vooral in stelling gebracht moeten worden: tegen IS, tegen Poetin en…. tegen de PVV, Pegida en andere boze, verongelijkte burgers.

Het probleem is echter dat deze kernwaarden zo abstract en intellectueel zijn.
Een ander probleem is dat de Nederlandse politieke instituties voornamelijk bevolkt en bemenst zijn door aristocraten: hoog opgeleide regenten. Dat veroorzaakt een kloof tussen bestuurlijke elite en verschillende bevolkingsgroepen die zich niet gezien en vertegenwoordigd voelen. Daar hebben de populistische bewegingen van LPF en PVV  punten.
Theo W.A. de Wit vat dit als volgt samen:
Het zal niet eenvoudig zijn aan te tonden dat kosmopolitisme (globalisering MHO), tolerantie en democratie toch in elkaars verlengde liggen.

Het antwoord op de PVV en andere populistische bewegingen zal volgens mij tweeledig moeten zijn:
1. Verdedig en breng in stelling onze kernwaarden van onze politieke orde en de feitelijk bestaande multi-etnische, culturele en religieuze samenleving.
Kom in de hoogste paraatheid en neem zo scherp mogelijk afstand van uitspraken als ‘nepparlement’ of ‘kopvoddentax’ (Arib!). Deze stroom van uitspraken zijn als gif voor de samenleving. Deze verspreide haat zal onherroepelijk worden geoogst bij een toekomstig incident (aanslag of strafbaar feit gepleegd door vreemdeling/ asielzoeker).
2. Maak serieus werk van democratisering van beslissingen die mensen raken in hun woon- en leefomgeving. Denk aan de komst van AZC’s en noodopvang.
Van Reybroeck pleit voor een dubbele volksvertegenwoordiging. De bestaande Tweede Kamer, aangevuld met een lotingssysteem. Kan ook op gemeentelijk niveau.
‘Gelote burgers ontdekken de complexiteit van politiek handelen. Verkozen politici ontdekken de bereidheid van burgers om constructief na te denken.’

Over dit tweede punt, meer in mijn volgende blog.

Marco

 

 

 

Advertenties

3 thoughts on “Bedreigingen van onze politieke orde”

  1. Dank je voor je blog. Ik ken de hoogleraar niet, maar ga me nu zeker eens in hem verdiepen.
    Wat ik zou willen is dat we voor onze waarden staan, los van de PVV. We hebben de PVV niet nodig om te laten zien waar wij voor staan. Ik wil dan ook geen ‘antwoord formuleren’. Dat suggereert partijen die tegenover elkaar staan. Daar wil ik me niet toe laten verleiden. Ik wil gewoon zijn en laten blijken waar ik voor sta, los van wat anderen zeggen.
    We hebben het nu al weer veel te lang over de PVV gehad. 😉

    Like

    1. Hoi Jacqueline, dank voor je reactie. Als we de peilingen mogen geloven wordt het PVV-gedachtengoed inmiddels breed gedeeld. Een grote populistische beweging met een sterke anti-EU en xenofobsiche agenda. Een deel van het electoraat voelt zich door de ‘oude’ politieke partijen niet goed vertegenwoordigd. Met dit signaal moeten we wat als Nederlands bestuur. Onze waarden moeten we meer in stelling brengen daar waar het gaat om verbreiden vreemdelingenhaat en het ‘bashen’ van onze instituties. Spreken over een nepparlement en het ongenuanceerd in twijfel trekken van onafhankelijke rechtspraak is wat mij betreft onaanvaardbaar.

      Like

      1. Ik ben het absoluut met je eens. Inderdaad geloven veel mensen niet meer in de gevestigde orde. Echter dit bestaat ook los van de PVV. In mijn ogen faalt de politiek hier al jaren door weg te kijken. Met een tegenaanval richting de PVV los je dit niet op. De oude politieke partijen zullen zelf beter moeten luisteren naar wat er op straat gebeurt en de gevolgen van alle bezuinigingsrondes onder ogen moeten zien. Alsook de vele problemen met integratie in achterstandswijken trouwens. En daarnaast uitdragen welke waarden ze in NL belangrijk vinden door hier zelf ook naar te handelen. Dit alles lijkt me uiteindelijk meer effect hebben dan heel veel aandacht aan de PVV besteden.

        Like

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s